روابط عمومی، آینه‌ی شفاف نیکوکاری

روابط عمومی، پلی میان یک سازمان و مخاطبان آن است. در تعریف علمی، روابط عمومی مجموعه‌ای از اقدامات و کوشش‌های حساب‌شده‌ای‌ست که هر سازمان برای برقراری ارتباطات مؤثر و هدفمند با گروه‌های مخاطب خود انجام می‌دهد.

در یک فعالیت تجاری یا اقتصادی، امتداد حرکت و فعالیت کسب و کار به میزان توانایی یک سازمان در خلق ارزش برای مشتریان و ذی‌نفعان اصلی‌اش وابسته است. در فضای تجارت و اقتصادی، مصرف‌کننده‌ی کالا یا خدمات یک بار محصول را خریداری کرده و درصورت رضایت از تجربه‌ی خود آن را تکرار خواهد کرد و به مخاطب وفادار تبدیل خواهد شد.

در سازمان‌های نیکوکاری و خیریه، خلق ارزش برای دو گروه از مخاطبان سازمان باید ایجاد شود. گروه هدف اصلی یک موسسه که اقشار تحت حمایت را تشکیل می‌دهند و گروه نیکوکاران و خیرین که پشتوانه‌ی حمایتی موسسه به شمار می‌روند. در یک مرکز نیکوکاری، روابط عمومی قلب تپنده‌ای‌ست که تمامی ارتباطات و هویت‌سازی موسسه در این واحد شکل می‌گیرد.

اغلب موسسات خیریه، منابع مالی خود را از کمک‌های مردمی و جامعه برداشت می‌کند؛ این به آن معناست که آنچه در اختیار موسسات خیریه قرار می‌گیرد بخشی از سرمایه‌های ملی و ظرفیت اجتماعی جامعه است. درحقیقت نیکوکار زمانی مشتاقانه به حمایت و کمک خواهد پرداخت و نسبت به موسسه‌ی خیریه وفادار خواهد بود که از نتیجه‌ی حمایت و اقدامات خود مطلع و راضی باشد.

برای ماندگاری یک خیریه _خصوصا موسسات خیریه‌ی مردم‌نهاد_، مهم‌ترین عامل اعتماد مردم است. چیزی که نه در گرو تبلیغات بلکه در گرو روابط عمومیست.

روابط عمومی دریچه‌ی ارتباطی موسسه با خیرین، مددجویان و عموم جامعه است. روابط عمومی از یک سو وظیفه‌ی درونی‌سازی ارزش‌ها و اهداف بنیادین موسسه را دنبال می‌کند و از سوی دیگر وظیفه‌ی اطلاع‌رسانی این ارزش‌ها به عموم جامعه و ذی‌نفعان را به عهده دارد.

بخش روابط عمومی در موسسه‌ی نیکوکاری مــهــرطه همواره اطلاعات مرتبط با کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست و روند رشد و زندگی و تحصیل آنان را به‌صورت شفاف دنبال کرده و با همان شفافیت به کانال‌های ارتباطی مختلف منتقل می‌کند. ایجاد دسترسی شفاف به اطلاعات و اطلاع‌رسانی درخصوص نحوه‌ی عملکرد و چگونگی تبدیل کمک‌های مردمی به خدمات از مهم‌ترین وظایف این واحد می‌باشد.

جمع‌آوری اطلاعات و اخبار مربوط به فعالیت‌ها و طرح‌ها، هماهنگی برای بازدیدهای مورد نیاز، ارائه و انعکاس فعالیت‌های بخش‌های مختلف و تولید محتوا بر مبنای گزارش‌های عملیات، اطلاع‌رسانی درخصوص خدمات و گزارش عملکرد به‌صورت ماهانه و سالانه به نیکوکاران، اطلاع‌رسانی از رویدادها و بازارچه‌ها، پاسخگویی به پرسش‌ها و ابهامات خیرین و عموم، برگزاری ایونت‌ها و بازارچه‌ها و فعالیت‌های مجازی، سهل کردن ارتباط خیرین با موسسه، ساخت هویت سازمانی، ساخت هویت بصری، ایجاد ارتباطات موثر، نظارت بر محتواهای تبلیغاتی و… از مهم‌ترین اقدامات روابط عمومی مــهــرطه به شمار می‌رود.

در روز ارتباطات و روابط عمومی، از تمامی همکاران خود در عرصه‌ی روابط عمومى که با دغدغه‌های متعدد و مشغله‌های گاه پیش‌بینی‌نشده، صبور و الهام‌بخش و پر مهر بوده‌اند، قدردانى می‌کنیم و از فعالان و متخصصان این حوزه، صمیمانه دعوت به عمل می‌آوریم که درصورت علاقه‌مندی به همکاری داوطلبانه، در راستای تحقق زندگی شاد و رو به رشد کودکان خانواده‌ی مــهــرطه همراه و هم‌قدم ما باشند.

کودکان و عبور از اضطراب

اضطراب و شرایط استرس‌زا همیشه وجود دارد. ما به‌طور مدام در معرض انواع بحران‌ها و ناملایمات قرار می‌گیریم اما خطر زمانی‌ست که این شرایط به یک درگیری مزمن بدل شود.

اضطراب  احساسی ناخوشایند با ترکیبی از ناآرامی، ترس یا نگرانی پیوسته برای یک اتفاق یا یک نتیجه در آینده است، هم کودکان و هم بزرگسالان در موقیت‌های مختلفی مثل بیماری، امتحان، تغییر در محل زندگی و… از اضطراب رنج می‌برند .به‌طور متوسط و در شرایط معمول حدود ده تا بیست درصد کودکان علائم اضطراب را بارها و بارها تجربه می‌کنند.

علائم اضطراب در کودکان به صورت‌های مختلفی مانند نوسانات خلقی، خستگی، عدم اعتماد به نفس، تغییرات در خواب و خوراک، بی‌قراری، ضعف در تمرکز، کج‌خلقی یا عصبانیت بروز می‌کند.

در شرایط گوناگون، اضطراب بسته به شدت آن و زمانی که کودک را درگیر کرده است سنجیده می‌شود. در صورتی که علائم اضطراب در کودک کمتر از دو هفته ادامه یابد، راهکارهای ساده‌ی تغییر در ساختار و شیوه‌ی زندگی می‌تواند تاثیر گذار باشد. اما اگر علائم با شدت زیاد و زمان طولانی در کودک مشاهده شود می‌بایست از روانشناس یا روانکاو جهت بازگرداندن شرایط عادی و آرامش، کمک گرفت.

در شرایط بحرانی مانند سیل، زلزله، آتش‌سوزی، بیماری، اپیدمی و … احساس ناخوشایند و ناتوانی در غلبه بر این احساس می‌تواند علاوه بر اختلال در زندگی یک فرد بالغ، کودکان را نیز با مشکلات روان‌شناختی مواجه کند. برای گذر از شرایط بحران و اضطراب‌های ناشی از آن به تمرین راهکارهای عملی برای ثبات و آرامش فردی و انتقال آرامش به کودکان نیاز داریم.

برای عبور از اضطراب

  • با کودکان همدلی کنید:

کودکان تحت تاثیر فضای منفی بیرونی، دچار نگرانی و خیال‌پردازی‌های منفی می‌شوند. لازم است بدون قضاوت یا نفی افکار و خیال‌پردازی‌های او، با دقت به حرف‌هایش گوش داده و برای شناخت احساس‌های ناخوشایند درونی‌اش بدون ارائه‌ی راه‌حل، کمک کنید.

به کودک یادآوری کنید که با ترس‌های خود روبه‌رو شود و از آن‌ها فرار نکند. به او بیاموزید که کمبودها و نقص‌ها همیشه وجود دارند و نیازی نیست که همه چیز کامل و بدون ایراد باشد.

  • شرایط را بدون تحریف، مورد مشاهده قرار دهید:

کودکان تیزبین و باهوشند و در شرایط بحرانی، انکار و وارونه‌سازی آن‌ها را دچار بی‌اعتمادی و سانسور احساسات می‌کند. لازم است شرایط را به‌صورت قابل درک برای کودک توضیح داده و نکات مثبت و منفی موجود را با او مورد بررسی قرار دهیم و برای آن‌ها راهکار قابل اجرا و منطقی پیدا کنیم.

  • به هیجانات او واکنش منفی نشان ندهید:

کودکان به بروز هیجانات خود در محیط امن و قابل اعتماد نیاز دارند. به‌عنوان فرد بالغ هیجان کودک را مورد پذیرش قرار دهید و اجازه دهید تا با احساسات و نیازهای درونی‌اش بهتر مواجه شود.

او را تشویق کنید تا روی احساسات منفی خود نام‌گذاری کرده و در مورد آن توضیح دهد.

احساسات منفی را مانند احساسات مثبت، عادی و منطقی نشان دهید. اگر کودک نیاز به بروز بیرونی احساسات منفی خود (مثل گریه کردن) داشت، برای او فرصت و امکان بروز احساساتش را بدون قضاوت و برچسب زدن ایجاد کنید.

  • فضای خلاقیت و بازی ایجاد کنید:

کودکان می‌توانند از هر موقعیت و شرایطی در ذهن خود داستان و بازی خلق کنند. با آن‌ها همسو شوید. ترس‌های درونی را با نقاشی، کاردستی، قصه‌سازی و بازی؛ به خلاقیت تبدیل کنید.

عبور از شرایط بحرانی و اضطراب، همراه با بازی برای کودکان امکان‌پذیرتر خواهد بود.

اضطراب و شرایط استرس‌زا همیشه وجود دارد. ما به‌طور مدام در معرض انواع بحران‌ها و ناملایمات قرار می‌گیریم اما خطر زمانی‌ست که این شرایط به یک درگیری مزمن مبدل شده و موضوع اضطراب‌زا در کودک طوری نهادینه شود که او برای چیزهای متفاوتی احساس اضطراب کند.

آنچه از نظر علمی واضح است اضطراب و استرس درمان‌پذیر است و  آنچه اهمیت دارد این است که تسلیم شرایط بحرانی نشده و راه‌های کاهش اضطراب را به‌صورت فردی و با کودکان اطراف خود تمرین کنیم.

بانوان همیار مــهــرطه

جمع­شان به ۳۰ تا ۴۰ نفر می‌­رسد و خود را بانوان همیار موسسه‌ی نیکوکاری مــهــرطه می‌­دانند.

از پله‌­های زیرزمین که پایین می‌­روم، همهمه و خنده‌­های زنانه، نشان از حضور جمعی پرشور و انگیزه دارد. نزدیک‌تر که می‌­شوم بوی خوش آش­‌رشته می‌­پیچد. بیشترشان در آستانه‌ی میانسالی هستند و فرزندانشان را به خانه‌ی بخت فرستادند و وقت آزادشان زیاد شده است. جمع­شان به ۳۰ تا ۴۰ نفر می‌­رسد و خود را بانوان همیار موسسه‌ی نیکوکاری مــهــرطه می‌­دانند. بعضی‌های‌شان دور میز بزرگ نشسته‌اند و شوید پاک می‌­کنند، بعضی‌­های‌شان پشت اجاق، پیازداغ آماده می‌­کنند. یکی‌­شان دارد حساب کتاب می‌­کند و حق عضویت می‌­گیرد از بقیه و آن یکی دارد ظر‌ف‌ها را می‌­شورد. کلاه‌­های یک‌بار مصرف و پیش‌بند زرد رنگ، کارشان را جدی­‌تر می­‌کرد.

خودم را معرفی می­‌کنم و ازشان می­‌خواهم که کمی از این تجربه‌ی دورهمی یک‌­شنبه‌های‌شان بگویند. یکی‌شان درحالی‌که دارد سبزی‌­های شسته‌شده را روی پارچه‌ی سفید پهن می‌­کند، می‌­گوید که سال‌هاست که در جمع بانوان همیار به موسسه‌ی مــهــرطه کمک می‌­کند. و این همکاری داوطلبانه حس خوبی به او می‌دهد. دوستان تازه­‌ای پیدا کرده و در کنارشان تلاش می­‌کند کمکی به دختران نیازمند سرپرست داشته باشد. او می‌­گوید حالا که فرزندانش پی زندگی خودشان رفته‌اند و خیالش از بابت آن‌ها راحت است، به‌جای این‌که در خانه بماند به این جمع پیوسته و در فعالیت‌­های خیریه مشارکت دارد.

یکی دیگر از بانوان جمع می‌­گوید که اینجا تجربیاتشان را به اشتراک می­‌گذارند و می‌­توانند برای هر مسئله‌­ای با دیگران مشورت کنند.

می‌­گوید علاوه بر فروش محصولاتشان مثل مربا و ترشی و سبزی‌خشک و پیازداغ، یکی از فعالیت‌­های دیگرشان برگزاری بازارچه به‌نفع بچه‌های مــهــرطه‌ست و آن‌ها را مثل فرزندان خود دوست دارد.

یکی دیگر از بانوان درحالی‌که آبکش سفیدی پر از سبزی شسته‌شده در دستانش هست، با خنده پیش می­‌آید و می‌­گوید: دلمه‌ی بانوان همیار مــهــرطه حرف ندارد و هرکی از مــهــرطه دلمه بخرد مشتری‌­اش می‌­شود.

یک‌شنبه‌ها در ساختمان موسسه‌ی نیکوکاری مــهــرطه بوی خوش غذا و سروصدا می‌پیچد. وقتی به طبقه‌ی پایین می‌رویم با آشپزخانه‌ای مجهز روبه‌رو می شویم که جمعی از زنان باهم دور میزی با شادی و خنده مشغول سبزی پاک کردن و عده‌ای دیگر سرگرم غذا پختن هستند. همه ی را آماده می‌کنند. این گروه فعال که همیاران نام دارد، شامل جمعی از زنانی‌ست که از وظیفه‌ی مادری خود بازنشسته شده و برای آن‌که در خانه تنها نباشند و از تمام توانایی آن‌ها استفاده شود به این گروه پیوسته‌اند. البته در این گروه دختران و زنان جوان نیز حضور دارند که به عقیده‌ی خود برای مفید بودن و رسیدن به آرامش با این جمع صمیمی فعالیت می‌کنند. درهمیاران هر فردی وظیفه‌ای برعهده دارد که آن را با صبر و حوصله انجام می‌دهد. زنان جوان همیار بیشتر به کارهای اطلاع‌رسانی و تبلیغات مشغول هستند و در کنار آن‌ها افراد دیگر غذاهای متنوع آماده کرده، پیاز سرخ می‌کنند و یا مشغول سبزی پاک کردن و خشک کردن آن هستند. همیاران این غذاها، سبزی‌ها، ترشی‌ها و… را فروخته و با درآمد حاصل از آن از دختران تحت پوشش موسسه حمایت می‌کنند. هنگامی‌که با قدیمی‌های همیار صحبت می‌کنم متوجه می‌شوم که هدف آن‌ها در کنار حمایت و خوشحال کردن کودکان، کمک برای به آرامش رسیدن خود و مفید بودن است.

کودکان و زلزله

کودکانی که پس از زلزله توسط نیروهای محلی و امدادی پیشتاز یافته می‌شوند آسیب‌پذیرتر از کودکانی هستند که در روزهای بعدی، حتی مجروح از زیر آوار بیرون آورده می‌شوند

بی‌گمان آسیب‌پذیرترین گروه انسانی پس از زلزله، کودکان می‌باشند که می‌بایست به‌صورت ویژه به آن پرداخت در این قسمت به بحث کودکان بی‌سرپرست پس از زلزله می‌پردازیم. در بحث کودکان بی‌سرپرست بهتر است برای آشنایی با این بحران، در ابتدا با شرحی از اتفاقاتی که با ان روبه‌رو خواهیم شد؛ آغاز کنیم! کودکانی که پس از زلزله توسط نیروهای محلی و امدادی پیشتاز یافته می‌شوند آسیب‌پذیرتر از کودکانی هستند که در روزهای بعدی، حتی مجروح از زیر آوار بیرون آورده می‌شوند، فراموش نکنیم که کودکان زیر پنج سال قادر نیستند هویت فردی خود را بیان و یا پس از چند سال یادآوری کنند، به‌راحتی دستور بزرگ‌ترها را گوش می‌کنند و قادر به محافظت از خود نیستند. بنابراین در پی ورود نیروهای مردمی و بی‌ثباتی وهرج‌ومرج ایجادشده در منطقه؛ در بهترین وضعیت، کودکان توسط نیروهای داوطلب مردمی دوره‌ندیده بنابر سفارش بستگان و دوستان از منطقه خارج شده و برای سرپرستی به خانواده‌ی دیگری سپرده می‌­شوند. اکنون شما خود را جای فردی که کودکی را از زیر آوار زنده و سالم بیرون آورده بگذارید؛ آیا حاضرید ریسک تحویل او را به یک بیمارستان بی‌دروپیکر و یا یک اتوبوس اعزام مجروحان به تهران و یا سربازی که در منطقه درحال بیرون آوردن اجساد است بسپارید، و شب راحت بخوابید، و دغدغه‌ی سرانجام آن کودک را نداشته باشید؟

می‌بینید که شما هم همان مسیر نادرست امدادگران غیرحرفه ای را خواهید رفت! اما هیچ‌گاه به برادر و خواهر آن کودک که نیم‌ ساعت قبل از زیر آوار در آمده است و یا پدرش که در ماموریت بوده و یا برادرش که سرباز است و اکنون درحال جست‌وجو در بین آوار برای یافتن خواهر کوچکش است فکر کرده اید؟ آنان هیچ‌گاه همدیگر را نخواهند یافت، چراکه نیروهای امدادی، غیرحرفه‌ای عمل کرده‌اند!

برای آن‌که بتوانیم در این زمینه عمل کنیم بهتر است تا با مبانی و اصول اولیه‌ی آن بیشتر آشنا شویم. گروه‎هایی که در امر امداد و نجات فعالیت می‎نمایند، در مبحث کودکان بی‌سرپرست در زمان زلزله با چند سرفصل روبه‌رو هستند که به‌ترتیب شامل موارد زیر می‌گردند:

  • جست‌وجو؛ جمع‌آوری و اسکان
  • تغذیه
  • بهداشت فردی و جمعی
  • امنیت
  • امکان بازگشت کودکان به کانون خانواده‌ها
  • امکان ساماندهی جهت اسکان دائم در مراکز نگهداری کودکان بی‌سرپرست

ما در این مقاله با توجه به گستردگی مطالب درخصوص کودکان؛ تنها به دو مبحث اول آن‌هم به‌طور اجمال پرداخته تا بتوانیم شما را تا آنجا که ممکن است با مشکلات و مسائل کوکان آشنا نمائیم تا در طی مقالات بعدی به شرح کامل هریک از سرفصل‌ها بپردازیم.

مبحث اول: جستجو؛ جمع‌آوری و اسکان کوکان

در بحث جست‌وجو پیشنهاد همیشگی ما پیشگیری است. برای این کار می‌توان با آموزش کودکان قبل از وقوع زلزله، در محیط‌های آموزشی همچون مهدکودک‌ها و مدارس ابتدایی، آنها را برای چنین موقعیت‌هایی آماده نمود. بدین‌منظور ابتدا می‌بایست کودکان را با لباس و پوشش‌های نیروهای امدادی و انتظامی در زمان بحران آشنا نمود تا در زمان وقوع حادثه بتوانند به‌راحتی به آن‌ها مراجعه نموده و از آنها کمک بگیرند. این کار با آن‌که بسیار ساده و راحت انجام می‌گیرد، اما گام بلندی در جهت حفظ امنیت کودکان پس از وقوع زلزله می‌باشد و از لحاظ صرفه‌جویی در زمان و هزینه، بسیار موثر می‌باشد. انتقال آگاهی درخصوص شرایطی که می‌تواند در بعد از زلزله برای آن‌ها به‌وجود بیاید به شرطی که در چارچوب رعایت نکات روان‌شناسی باشد از دیگر مباحث آموزش کودکان خواهد بود.

درخصوص جستجو پس از وقوع زلزله با توجه به این‌که بیشتر کودکان بی‌سرپرست در این زمان توسط نیروهای مردمی و نیروهای امداد گری که توانسته‌اند در چند ساعت اول خود را به منطقه برسانند یافته می‌شوند؛ می‌بایست تمهیداتی را لحاظ نمود که این نیروها بتوانند در حداقل زمان این کودکان را تحویل نیروهای جستجو داده و بتوانند به کار زنده‌یابی و آواربرداری خود ادامه دهند؛ لذا استفاده از ماشین‎های آرم‎دار و مجهز به بلندگو می‎تواند بسیار مفید فایده باشد درضمن می‎توان از پارچه‎نویسی و نصب پلاکارد و دیوارنویسی توسط اسپری نیز بهره برد تا افرادی که کودکی را یافته‎اند بتوانند به‎سهولت مکان امنی را برای تحویل آنان بیابند.

درخصوص کوکانی که توسط نیروهای مردمی یافته نمی‎شوند، توجه شما را به نکته‌ای جلب می‌کنم: بیشتر این کوکان را به‌سختی می‌توان یافت چون اکثر آن‌ها در کنج‌های دیوارهای فروریخته و یا مکان‌هایی که آنها را از جریان باد و شلوغی پیرامونشان حمایت می‌کند پناه می‌گیرند و اغلب این مکان‌ها نزدیک‌ترین نقطه به محل آواری است که خانواده‌ی آن‌ها در زیر آن محبوس گردیده است و به‌خاطر همین با توجه به پس‌لرزه‌های ثانویه امکان زیر آوار ماندن این کودکان بسیار زیاد است؛ خود من در «بم» چهار کودک را که با یک پتو سه شبانه‌روز در کنج یک دیوار پناه گرفته بودند را مشاهده کردم که کودک بزرگ‌تر که دوازده ساله بود، از ترس جدا کردن خواهران و برادرانش توسط بهزیستی، آن‌ها را در کنج یک دیوار خرابه نگه داشته بود.

درخصوص کوکان یافته‌شده پس از زلزله، یکی از نکات بسیار مهم ثبت اطلاعاتی است که در یافتن خانواده‌ی کودک می‌تواند بعدها بسیار به‌ کار بیاید. بدین‌منظور مدیریت بحران جمعیت کاهش خطرات زلزله‌ی ایران اقدام به تهیه‌ کارت‌های گردن آویز شناسایی کودکان نموده است که در آن اطلاعات مورد نیاز گروه‌های پشتیبانی را جهت اطلاع‌رسانی و یافتن بستگان و خانواده‌ی کودک یاری می‌رساند. هر کارت دارای سه قسمت بوده که یکی متعلق به امدادگری که بچه را می‌یابد می‌باشد، تا بعدها درصورت درخواست گروه پژوهش درخصوص اطلاعات تکمیلی بتواند از طریق این قسمت اطلاعات تکمیلی خود را منتقل نماید.این کار ضمنا می‌تواند امنیت کودکان را درخصوص سرقت و یا مفقود شدن در پروسه‌ی تحویل موقت تا تحویل قطعی به مسئولان ذی‌ربط را بالا ببرد. قسمت دوم به مراکز انتظامی تحویل می‌گردد که دارای مشخصات فردی کودک و نقطه یافته شدن و نیز یابنده‌ی کودک می‌باشد و قسمت سوم به گردن کودک باقی می‌ماند تا در مراکز بهزیستی ثبت گردد و جزء اسناد کودک در مراکز بهزیستی نگهداری شود.

مبحث دوم: تغذیه

در بحث تغذیه‌ی کودکان؛ ما با مباحث بسیار وسیع و تخصصی روبه‌رو هستیم که شامل نحوه‌ی تهیه، بسته‌بندی و ارسال تا تخلیه و نگهداری و توزیع و آماده‌سازی برای استفاده می‌­باشد، که شرح تک‌تک آن در این مقاله نمی‌گنجد لذا برای آن‌که بتوانید با این مبحث به‌صورت کلی آشنا شوید به ذکر چند نمونه بسنده نمودیم تا در فرصتی دیگر به‌طور تخصصی بیشتر به آن بپردازیم.

مواد غذایی مورد مصرف کودکان علاوه بر استانداردهای خاص متداول می‌بایست دارای قابلیت نگهداری بلندمدت و نیز سهولت در حمل‌ونقل و بسته‌بندی نیز باشند که این موضوع خود موجب می‌گردد که تنها بتوان از تعداد محدودی از تولیدات غذایی بهره برد.

نگهداری مواد غذایی کودکان در انبارهای احتیاط برای بلندمدت؛ نیازمند یک برنامه‌ریزی بسیار دقیق و انبارداری خاصی می‌باشد تا بتوان قبل از انقضای مدت زمان نگهداری مواد غذایی نگهداری‌شده، موجودی انبارها را با اهدا نمودن به شیرخوارگاه‌ها و جایگزین کردن مجدد تمدید نمود.

کودکان با توجه به شرایط سنی تنها قادر به تغذیه‌ی اقلام خاصی از مواد غذایی می‌باشند که تهیه آنها می‌بایست حتما از قبل برنامه‌ریزی شده باشد. بدین‌منظور استفاده از کارشناسان تغذیه در این زمینه الزامی بوده و می‌تواند از ایجاد ناراحتی‌های گوارشی و بیماری‌های متداول زمان بحران از جمله اسهال، استفراغ و یا یبوست در کودکان پیشگیری نماید.

کودکان با توجه به سیستم گوارشی خاص خود نیازمند آن هستند که در وعده‌های زمانی کوتاه و حتما به‌صورت منظم تغذیه گردند. این امر نیازمند پشتیبانی و حمایت بسیار دقیق نیروهای پشتیبانی که از قبل دوره‌های خاص را دیده‌اند، می‌باشد.

مواد غذایی مورد استفاده از لحاظ سلامت می‌بایست بسیار بادقت انتخاب و درصورت نیاز در یخچال‌هایی که به این منظور تهیه شده است نگهداری شوند.

به کودکان می‌بایست حتما غذای گرم به همراه آشامیدنی‌های بسته‌بندی‌شده داد هیچ‌گاه از آب‌های موجود در لوله‌های مشکوک به شکستگی استفاده نکنید چراکه اغلب به علت شکستگی داری آلودگی خصوصا آلودگی‌های ناشی از نشت فاضلاب سطحی می‌باشند.

در خاتمه خدمت تمامی دوستان و همکاران گرامی بازهم تاکید می‌کنم که بحث کودکان و نحوه‌ی ارائه‌ی خدمات به این عزیزان بحثی بسیار وسیع و جامع بوده و نمی‌توان حتی اصول اولیه‌ی آنرا در چند سطر به خواننده منتقل نمود. امیدوارم با مراجعه به سایت آموزشی «جمعیت کاهش خطرات زلزله» بتوانید اطلاعات کامل‌تری را در اختیار داشته باشید.

منبع: سایت امداد و نجات استان گلستان