خودباوری کودکان با نگاهی بر انیمیشن شجاع

انیمیشن شجاع -به انگلیسی: Brave- داستان مریدا را روایت می‌کند. علایق مریدا فراجنسیتی‌ست و صرفا محدود به کلیشه‌های دخترانه نمی‌شود.

پوستر انیمیشن شجاع

۲۷ اکتبر (۶ آبان) روز جهانی انیمیشن نامگذاری شده است. تماشای انیمیشن جزء جدایی‌ناپذیر زندگی کودکان است. انیمیشن‌ها غیر از بعد سرگرم‌کننده، می‌توانند تاثیر مثبتی بر رشد شناختی، تقویت مهارت کلامی، پرورش خلاقیت، کاهش استرس و برون‌ریزی هیجانی از طریق همذات‌پنداری با شخصیت‌ها داشته باشند. 

آنچه در انتخاب انیمیشن اهمیت دارد این است که مناسب سن کودک باشد و الگوی رفتاری خوبی به او بدهد. انیمیشنی که از ادبیات مناسب استفاده می‌کند و رفتارهای بهنجار را نشان می‌دهد، می‌تواند الگوی مطلوبی برای کودکان باشد؛ اما در مقابل، تماشای صحنه‌های خشونت‌آمیز در برخی از انیمیشن‌ها، کودکان را تشویق می‌کند تا در زندگی واقعی برای رسیدن به خواسته‌های خود از رفتارهای نامناسب استفاده کنند. 

یکی دیگر از نکات مهم این است که درباره‌ی فضای خیالی و فانتزی انیمیشن‌ها با کودکان صحبت کنیم؛ تا آن‌ها تفاوت واقعیت و خیال را متوجه شوند و برای تقلید از شخصیت‌ها به کارهای غیرمعمول روی نیاورند. 

«شجاع» – به انگلیسی: Brave – یکی از انیمیشن‌هایی‌ست که به‌واسطه‌ی رساندن پیام خود از عناصر و المان‌های غیرواقعی استفاده کرده است.

انیمیشن شجاع، داستان مریدا را روایت می‌کند که دختر پادشاهی به نام فرگوس و ملکه الینور است. فرگوس و ملکه الینور سعی دارند دخترشان را به گونه‌ای تربیت کنند که مثل یک شاهزاده‌ی واقعی رفتار کند تا او را به‌عنوان ملکه‌ی آینده‌ی کشور آماده کنند. اما مریدا برخلاف آموزه‌های تربیتی مادرش، از رفتارهای سلطنتی دوری می‌کند و به جای آن به تیراندازی و سوارکاری علاقه‌مند است. همین اختلاف نظرها سبب می‌شود تا مریدا در رابطه‌ی خود با خانواده‌اش دچار مشکل شود و…

 خودِ حقیقی بچه‌ها را بپذیریم

علایق مریدا فراجنسیتی‌ست و صرفا محدود به کلیشه‌های دخترانه نمی‌شود؛ مثل علاقه به تیراندازی، صخره‌نوردی و گشت و گذار در جنگل. از نظر ویژگی‌های شخصیتی نیز او دختری استقلال‌طلب و شجاع است. در قسمتی از انیمیشن نشان می‌دهد آموزش تیراندازی به مریدا توسط پدرش، برای ملکه الینور ناخوشایند است؛ چون به اعتقاد او تیراندازی کار دخترها نیست. 

افراد زمانی حال خوب را به معنی واقعی تجربه می‌کنند که احساس کنند به خود واقعی‌شان نزدیک‌تر هستند.

خیلی اوقات ما نیز فکر می‌کنیم بعضی از فعالیت‌ها صرفا برای یک جنس خاص مناسب است و بدون در نظر گرفتن علاقه و استعداد فرزندمان، او را از آن کار منع می‌کنیم. درحالی‌که ما به‌عنوان والدین یا سرپرست، باید خود واقعی کودک‌مان را بپذیریم و بستر مناسبی را برای پرورش استعداد و فعالیت او فراهم کنیم. چه بسیار دخترانی که در رشته‌هایی مثل تیراندازی و رزمی توانسته‌اند به جایگاه خوبی دست یابند؛ درصورتی‌که اگر آن‌ها محدود به رفتارهای کلیشه‌ای دخترانه می‌شدند، احساس رضایت درونی بالایی نسبت به خود نداشتند. افراد زمانی حال خوب را به معنی واقعی تجربه می‌کنند که احساس کنند به خود واقعی‌شان نزدیک‌تر هستند.

مریندا با تیر کمان انیمیشن شجاع

کشمکش به رابطه‌ها آسیب می‌زند

تعامل مادر و دختر در انیمیشن شجاع از جایی که مادر اصرار به ازدواج دخترش دارد، تبدیل به تقابل دو طرف می‌شود. ملکه الینور و مریدا هر دو می‌خواهند حرف خود را به کرسی بنشانند و گویی در نبرد برای پیروزی خود هستند؛ مادر با بی‌اهمیت نشان دادن خواسته‌ها و اعتراض‌های دخترش و مریدا با تهیه‌ی طلسمی که بتواند تصمیم مادرش را عوض کند. شجاع به‌خوبی نشان می‌دهد که کشمکش و درگیری برای رسیدن به خواسته‌ها، نتیجه‌ی مطلوبی در پی نخواهد داشت و باعث تصمیم‌گیری‌های عجولانه و اشتباه می‌شود. 

شناخت عمیق‌تر افراد نسبت به یکدیگر، باعث می‌شود روابط عاطفی بهتری را تجربه کنند.

 شناخت عمیق‌تر، صمیمیت بیشتر

وقتی ملکه الینور با خوردن کیک (کیکی که مریدا آن را برای عوض کردن نظر مادرش از جادوگر گرفته بود) تبدیل به خرس می‌شود؛ دخترش با شجاعت مثل یک مادر از او مراقبت می‌کند. ملکه الینور در این زمان پی به استعدادهای نهفته‌ی دخترش می‌برد. اما در بخش دیگری از داستان نیز ملکه الینور در شمایل یک خرس مانع از آسیب رسیدن به مریدا می‌شود و می‌تواند نشان‌دهنده‌ی این باشد که مریدا هم با دیدن تلاش مادرش برای نجات او به درک بهتری از بعد حمایتی والدین نسبت به فرزند خود دست می‌یابد. بنابراین شناخت عمیق‌تر افراد نسبت به یکدیگر، باعث می‌شود روابط عاطفی بهتری را تجربه کنند، همان‌طور که در پایان داستان نیز رابطه‌ی مریدا با مادرش صمیمی‌تر می‌شود. 

سرنوشت قابل تغییر است

اگرچه مریدا در طول فیلم برای رسیدن به خواسته‌هایش دچار اشتباه شد، ولی سرانجام با اعتماد به توانمندی‌های خود توانست سرنوشت خود را تغییر دهد. 

کودکان با تماشای این انیمیشن درمی‌یابند که برای رسیدن به آنچه دوست دارند، باید خود را باور داشته باشند. در سایه‌ی خود باوری و نشان دادن توانایی‌های واقعی خود می‌توانند به‌تدریج شرایط را تغییر دهند. 

در انتهای انیمیشن نیز جملات زیبای مریدا مفهوم خودباوری را به‌درستی به مخاطب القا می‌کند: «عده‌ای هستند که اعتقاد دارند از خودشان هیچ اختیاری ندارند و سرنوشت‌شان از پیش تعیین شده. اما من خوب می‌دانم که سرنوشت هر آدم دست خودش است، فقط باید به اندازه‌ی کافی شجاع باشی تا بتوانی تغییرش دهی.»

«شجاع» برنده‌ی جایزه بهترین انیمیشن در سال ۲۰۱۳ جشنواره‌ی گلدن گلوب و اسکار شده است. 

انیمیشن شجاع را می‌توانید به همراه فرزندتان در اپلیکیشن‌های فیلیمو و نماوا تماشا کنید.

خانواده مریدا در انیمیشن شجاع

این مطلب را به اشتراک بگذارید